Regionalia 2026

Acta Visitationis Ecclesiae Archipresbyteralis Allensteinensis 1795 = Akta Wizytacji Kościoła Archiprezpiterialnego Olsztyńskiego 1798 r. : AAWO, AB, B 36 / transliteracja oryginalnego tekstu bp Julian Wojtkowski i Andrzej Kopiczko ; kolacjonowanie i tł. tekstu łac. na jęz. pol. bp Julian Wojtkowski ; wstęp, oprac. i tł. tekstu niem. Andrzej Kopiczko. – Olsztyn : Archiwum Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie, 2026. – 189, [3] s. : faks., fot., portr. ; 2024. – Tekst równol. w jęz. łac., niem. i w przekł. pol. – ISBN 978-83-973-363-1-5

ADAMCZYK, Piotr
Pasłęk, pasłęczanie i mieszkańcy ziemi pasłęckiej w fotografii własnej 1945-1960 / Piotr Adamczyk. – Pasłęk : Biblioteka Publiczna w Pasłęku, 2026. – 239 s. : faks., fot., portr. ; 31 cm. – ISBN 978-83-969017-1-2
[zobacz w katalogu on-line]

BANDURSKA, Anna K.
Tajemnica lazurowego zamku / Anna K. Bandurska. – [Piaseczno] : Axis Mundi, cop. 2026. – 381, [1] s. ; 21 cm. – (Nad Sekwaną / Anna K. Bandurska ; t. 2). – ISBN 978-83-8412-661-5
Powieść autorki pochodzącej z Nidzicy. Treść nie dotyczy regionu.
[zobacz w katalogu on-line]

BARTKÓW, Maciej
Kryptonim „Wilczy Szaniec” : na tropie bursztynowej komnaty na Mazurach / Maciej Bartków. – Kraków : Wydawnictwo Technol, 2026. – 249, [12] s. ; faks., fot. ; 21 cm. – (Zapomniana historia ; Nr 20). – Bibliogr., netogr. na s. 239-241. – ISBN 978-83-60762-93-6

BEŚKA, Krzysztof
Ambasador / Krzysztof Beśka. – Warszawa : Skarpa Warszawska, 2026. – 381, [1] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-8430-277-4
Powieść kryminalna autora ur. w Mrągowie. Akcja powieści nie związana z regionem.
[zobacz w katalogu on-line]

BRUDNIK, Grzegorz
Alfa / Grzegorz Brudnik. – Poznań : Filia, 2026. – 526, [1] s. ; 21 cm. – (Filia Mroczna Strona). – ISBN 978-83-8441-032-5
Akcja powieści rozgrywa się w Giżycku. Autor nie związany z regionem. Stanowi cz. 4. cyklu (cz. 1. pt.: „Szafarz”, cz. 3. pt.: „Ceremoniarz”).

BUJKO, Anna
Filharmonia : ludzie, historia, muzyka / [aut.: Anna Bujko, Artur Sobiela ; oprac. graf. : Iga Czarniawska]. – Olsztyn : Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2026. – [61] s. : faksymilia, fot., portr., wykr. ; 21×21 cm. – ISBN 978-83-977019-9-1
Dot. historii Warmińsko-Mazurskiej Filharmonii im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie od 1945 roku do czasów współczesnych

CEDLERSKA, Paulina
Ślady / Paulina Cedlerska. – Poznań : Filia, 2026. – 367, [1] s. ; 21 cm. – (Filia Mroczna Strona). – ISBN 978-83-8441-036-3
Powieść autorki z Działdowa. Treść nie dot. regionu.
[zobacz w katalogu on-line]

CHŁOSTA-ZIELONKA, Joanna
Spadkobiercy : kreacja pamięci o Warmii (i Mazurach) w narracjach po 1989 roku / Joanna Chłosta-Zielonka. – Olsztyn : Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, cop. 2026. – 314 s. ; 21 cm. – Bibliogr., netogr. na s. 289-306. – Streszcz. w jęz. ang. i niem. – ISBN 978-83-8100-463-3

DANILUK, Joanna
Pionierki – patriotki – pisarki : Polki w Prusach Wschodnich i ich działalność na Warmii i Mazurach w XX wieku / Joanna Daniluk. – Olsztyn : Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2026. – 219, [1] s. ; 24 cm. – Bibliogr., netogr. na s. 197-213. – Streszcz. w jęz. ang. – ISBN 978-83-8100-436-7

DARSKI, Wojciech Marek
Wybrane : (1983–2023) / Wojciech Marek Darski ; obrazy i grafiki: Marek Sobczak. – Giżycko : Wydawnictwo Mazury od Środka, 2026. – 354, [2] s. : il., portr. ; 22 cm. – ISBN 978-83-937678-3-9
Antologia opowiadań i wierszy autora z Giżycka.
[zobacz w katalogu on-line]

DOBIES, Aleksandra
Prymulka / Aleksandra Dobies ; il.: Robert Konrad. – Łódź : Wydawnictwo Literatura, 2026. – 160 s. : il. ; 15 x 21 cm. – ISBN 978-83-8208-423-8
Opowiadanie dla dzieci autorki z Olsztyna. Akcja książki rozgrywa się na Warmii.
[zobacz w katalogu on-line]

DRAMIŃSKA, Alicja
Raja Ampat : Indonesia, Underwater Paradise / zdj.: Alicja Dramińska, Janusz Dramiński ; tł. Karolina Dramińska-Wróblewska. – Olsztyn : Dramiński S.A., 2026. – 168 s. : fot., 37 cm. – Tekst równol. w jęz. pol. i ang. – ISBN 978-83-974841-1-5
Album podwodnych fotografii wykonanych przez małżeństwo Alicji i Janusza Dramińskich z Olsztyna.
[zobacz w katalogu on-line]

Elbląg w formie = Elbląg in shape / [tł. B. Gierszewska]. – Bydgoszcz : „Wydawnictwo Unitex” Sp. z o.o., 2026. – 101, [39] s. : fot., il., pl. ; 25×25 cm. – Tekst równol. w jęz. pol. i w przekł. ang. – ISBN 978-83-67489-30-0
Informator.

Gietrzwałd : znaczenie dla Narodu i Kościoła, historia i współczesność : konferencja historyczna, Warszawa, 15 czerwca AD 2024 / pod red. Rafała Mossakowskiego i Zbigniewa Dworakowskiego, [aut.: ks. Krzysztof Bielawny, Grzegorz Braun, Ewa Pawela, Kazimierz Krawczyk, Jerzy Zieliński, Jacek Wiącek, Jerzy Duda]. – Warszawa : Centrum Edukacji i Rozwoju im. Biskupa Kajetana Sołtyka, 2026. – 85, [3] s. : fot., il., portr. ; 21 cm. – (Jedynie Prawda jest Ciekawa ; t. 9). – ISBN 978-83-958344-7-9

GOGAN, Wiesław
Od „Kolei Wschodniej” do dzisiaj : z dziejów kolei pomiędzy Wisłą i Niemnem : wystawa Centrum Kultury Prus Wschodnich, Ellingen/Bawaria = Von der „Osbahn” bis Heute : aus der Geschichte der Eisenbahn zwischen Weichsel und Memel : eine Ausstellung des Kulturzentrums Ostpreu?en in Ellingen/Bay / [teksty: Dr. Wiesław Gogan, Dr. Waldemar Könighaus, Jörg Petzold, Isabella Zottmann ; tł.: Dr. Wiesław Gogan ; red.: Gunter Dehnert]. – Wyd. 2. – Ellingen/Bay : Centrum Kultury Prus Wschodnich w Ellingen/Bawaria, cop. 2025. – 44 s. : il., mapy, portr. ; 30 cm. – Tekst równol. w jęz. niem. i przekł. pol.

GROCHOWSKA, Katarzyna
Biały szkwał / Katarzyna Grochowska. – Katowice : Szara Godzina, 2026. – 467, [1] s. ; 23 cm. – (Większe Litery). – ISBN 978-83-68674-06-4
Akcja powieści rozgrywa się na Mazurach.

Hefcik kulinarny : Z kuchni nie tylko warnijski gburki / zesp. red.: Magdalena Bujewicz-Mydlak, Agata Grzegorczyk-Wosiek, Krzysztof Matys, Jowita Muszałowska, Monika Nowakowska, Wojciech Krzysztof Szalkiewicz, Katarzyna Zinkiewicz. – Olsztyn : Media Butterfly, 2026. – 75, [5] s. : il. ; 24 cm – (Biblioteczka Świętej Warmii ; vol. 9). – ISBN 978-83-974902-1-5
[zobacz w katalogu on-line]

JAX, Joanna
Rozstanie / Joanna Jax. – Warszawa : Skarpa Warszawska, cop. 2026. – 349, [3] s. ; 21 cm. – (Nadzieja i tęsknota / Joanna Jax). – ISBN 978-83-8430-164-7
Powieść autorki z Olsztyna. Akcja książki nie związana z regionem.

JAX, Joanna
Zagubieni w mroku / Joanna Jax. – Siemianowice Śląskie ; Mikołów : Videograf, 2026. – 367, [1] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-8293-349-9
Powieść autorki z Olsztyna. Treść książki nie związana z regionem.

KACZMAREK, Piotr
Miecz i krzyż : opowieść o Świętym Wojciechu / aut. i il. ks. Piotr Kaczmarek. – Poznań : Święty Wojciech Wydawnictwo, 2026. – [2], 22 s. : il., mapa ; 30 cm. – ISBN 978-83-8065-696-3

KALINOWSKI, Karol
Palce z kwarcu / Karol Kalinowski. – Warszawa : Kultura Gniewu, 2026. – 189, [1] s. : il. ; 20 cm. – ISBN 978-83-68331-69-1
Komiks autora z Olsztyna. Akcja rozgrywa się w Lidzbarku Warmińskim.

KARWAN-JASTRZĘBSKA, Ewa
Tryptyk z pigmentu i krwi / Ewa Karwan-Jastrzębska. – Poznań : Labreto, 2026. – 338, [4] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-8397-109-4
Akcja powieści rozgrywa się w Spręcowie w powiecie olsztyńskim. Autorka nie związana z regionem.

KONOŃCZUK, Tatiana Anna
Nie pozwolę ci spaść / Tatiana Anna Konończuk. – Gdynia : Novae Res, 2026. – 262, [2] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-8423-246-0
Powieść autorki związanej z Piszem.

KUJAWSKI, Wojciech
Mazury – Barcja – Pruska Litwa : Koleje żelazne : szlak wędrowny = Eisenbahnen : ein Wanderweg / Wojciech Kujawski ; [przekł. na j. niem. i j. pol. Andreas Czuja]. – Olsztyn : QMK, 2026. – 447, [1] s. : faks., fot., il., mapy ; 16×22 cm. – Bibliogr. na s. 447. – Tekst równol. w jęz. pol. i w przekł. niem. – Część tekstu w przekł. z jęz. niem. – ISBN 978-83-978591-2-8
[zobacz w katalogu on-line]

LANGE, Ewa
Białe magnolie / Ewa Lange. – Poznań ; Wrocław : Książnica, 2026. – 318, [2] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-271-7072-9
Powieść autorki z Brodnicy. Akcja książki rozgrywa się w Elblągu i okolicach. Stanowi kontynuację książki pt. „Czarne orchidee”.
[zobacz w katalogu on-line]

MARTYKA, Agnieszka
W Cudnychniebach : listy / Agnieszka Martyka. – Warszawa : Alegoria, 2026. – 254, [2] s. ; 20 cm. – Stanowi początek cyklu. – ISBN 978-83-66767-98-0
Akcja powieści rozgrywa się na Mazurach. Autorka nie związana z regionem.

MARUSZCZAK, Marek
Agnes : bobki i inne świętości / Marek Maruszczak ; [il. w książce Włodzimierz Chołostiakow]. – Kraków : Flow Books, 2026. – 380, [4] s. : il. ; 21 cm. – (Kroniki Atlasu / Marek Maruszczak). – ISBN 978-83-8427-640-2
Powieść autora z Olsztyna. Treść książki nie związana z regionem.
[zobacz w katalogu on-line]

MARUSZCZAK, Marek
Fiko i ptaszek / Marek Maruszczak ; il. Katarzyna Jurewicz. – Kraków : Znak k, 2026. – [26] s. : il. ; 17×17 cm. – (Fiko i przyjaciele / Marek Maruszczak). – ISBN 978-83-8427-665-5
Opowiadanie dla dzieci autora z Olsztyna.

MARUSZCZAK, Marek
Fiko i piesek / Marek Maruszczak ; il. Katarzyna Jurewicz. – Kraków : Znak k, 2026. – [26] s. : il. ; 17×17 cm. – (Fiko i przyjaciele / Marek Maruszczak). – ISBN 978-83-8427-668-6
Opowiadanie dla dzieci autora z Olsztyna.

MARUSZCZAK, Marek
Fiko i kaczki / Marek Maruszczak ; il. Katarzyna Jurewicz. – Kraków : Znak k, 2026. – [26] s. : il. ; 17×17 cm. – (Fiko i przyjaciele / Marek Maruszczak). – ISBN 978-83-8427-667-9
Opowiadanie dla dzieci autora z Olsztyna.

MARUSZCZAK, Marek
Fiko i trzmiel / Marek Maruszczak ; il. Katarzyna Jurewicz. – Kraków : Znak, 2026. – [26] s. : il. ; 17×17 cm. – ISBN 978-83-8427-664-8
Opowiadanie dla dzieci autora z Olsztyna.

MATHIA, Weronika
Chłód / Weronika Mathia. – Poznań : Czwarta Strona, cop. 2026. – 351, [1] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-68692-86-0
Akcja powieści rozgrywa się w Rudziskach Pasymskich. Autora mieszka w Iławie.
[zobacz w katalogu on-line]

Mikołaj Kopernik : okruchy życia i echa epoki / red. Waldemar Chorążyczewski, Andrzej Korytko. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2026. – 310 s. ; 22 cm. – (Nicolaus Copernicus). – (Studia Kopernikańskie : konteksty ; t. 4). – Bibliogr. przy jednej pracy. – Jedna praca w jęz. ang. – ISBN 978-83-231-6273-5 (oprawa twarda)

MIKOS, Małgorzata
Warmiński ogród wspomnień / Małgorzata Mikos. – Katowice : Dobre Strony, 2026. – 325, [3] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-68689-26-6
Akcja książki rozgrywa się na Warmii. Autorka nie związana z regionem.
[zobacz w katalogu on-line]

MYŚLAK, Dominika Agata
Herstory : kobiety Warmii i Mazur w reportażu (i nie tylko) / Dominika Agata Myślak. – Olsztyn : Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, cop. 2026. – 234, [2] s, ; 24 cm. – Bibliogr., netogr. na s. 231-[235]. – ISBN 978-83-8100-451-0

NIEMCZUK, Jerzy
Z umiarem też nie należy przesadzać : felietony / Jerzy Niemczuk. – Piece : Wydawnictwo Rogoża, 2026. – 335, [1] s. ; 20 cm. – ISBN 978-83-919949-3-1
Zbiór felietonów publikowanych na ałamach „Tygodnika Szczytno” autorstwa prozaika i scenarzysty zamieszkałego we wsi Piece pod Szczytnem.
[zobacz w katalogu on-line]

OSIŃSKA, Stefania Zofia
50 gram kokainy / Stefania Osińska. – Warszawa : Wydawnictwo CM, 2026. – 184 s. ; 20 cm. – (Najlepsze Kryminały PRL. Lata 50. ; 10). – ISBN 978-83-68508-56-7
Akcja powieści rozgrywa się m.in. w Babiętach. Autorka nie związana z regionem.

PARASIEWICZ, Joanna
Dziewczyna z jeziora / Joanna Parasiewicz. – Kraków : Mando, 2026. – 475, [3] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-277-4633-7
Akcja powieście rozgrywa się na Mazurach. Autorka nie związana z regionem.

PAWLIK, Andrzej
Po nitce do piękna : rozmowy o Filharmonii / [tekst Andrzej Pawlik]. – Olsztyn : Edukand Andrzej Pawlik, 2026. – 335, [1] s. : faks., fot., il., portr. ; 25 cm. – ISBN 978-83-942060-9-3

PERZYŃSKI, Benedykt Zygfryd
KL Soldau : tablica pamięci. część 1 / Benedykt Zygfryd Perzyński. – Wyd. 3 rozszerz. i uzup. – Działdowo : Starostwo Powiatowe w Działdowie, 2026. – 319 s. : faks., fot., portr. ; 24 cm. – Bibliogr., netogr. na s. 515-519. – ISBN 978-83-966788-8-1
Dot. historii niemieckiego obozu koncentracyjnego w Działdowie.
[zobacz w katalogu on-line]

PERZYŃSKI, Benedykt Zygfryd
KL Soldau : tablica pamięci. Cz. 2 / Benedykt Zygfryd Perzyński. – Wyd. 3 rozszrz. i uzup. – Działdowo : Starostwo Powiatowe w Działdowie, 2026. – s. 321-921, [1] s. : faks., fot. ; 24 cm. – Bibliogr., netogr. 897-904. – ISBN 978-83-966788-8-1
Dot. historii niemieckiego obozu koncentracyjnego w Działdowie.
[zobacz w katalogu on-line]

PIASECKA, Wioletta
Wiosna w chacie pod starym świerkiem / Wioletta Piasecka. – Warszawa : Skarpa Warszawska, cop. 2026. – 301, [3] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-8430-134-0
Stanowi część 2. cyklu, część 1: Chata pod starym świerkiem.
[zobacz w katalogu on-line]

PIASECKI, Jerzy Kazimierz
Kazik / Jerzy Kazimierz Piasecki. – Pokrzydowo : [Jerzy Kazimierz Piasecki], 2026. – 387 s. : faks., fot., portr.; 24 cm. – ISBN 978-83-965313-6-0
Akcja powieści rozgrywa się m.in. w Ełku. Autor nie związany z regionem.

PRZESTRZELSKI, Rafał
40 [Czterdzieści] dni z Matką Bożą Gietrzwałdzką / ks. Rafał Przestrzelski CRL, ks. Bogumił Wykowski. – Kraków : Wydawnictwo Esprit, 2026. – 290, [4] s. : il. ; 18 cm. – Bibliogr., netogr. na s. 277-[291]. – ISBN 978-83-68536-67-6
Zbiór medytacji inspirowanych orędziem z Gietrzwałdu – miejscem objawień maryjnych.
[zobacz w katalogu on-line]

RAIŃSKA, Kinga
„Gazeta Olsztyńska” 1886-1939 : w 140. rocznicę pierwszego numeru / Kinga Raińska. – Olsztyn : Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, 2026. – 36 s. : fot., il., portr. ; 30 cm. – ISBN 978-83-67593-03-8

SATE, Bee
Zanim / Bee Sate ; [il. wewnątrz: Bee Sate]. – Przyłęki : Wydawnictwo PIK, 2026. – 175 s. : il. ; 21 cm. – ISBN 978-83-967507-6-1
Akcja powieści rozgrywa się na Mazurach.

SAWICKA, Wioletta
Zanim zapłonął świat / Wioletta Sawicka. – Warszawa : Prószyński i S-ka, 2026. – 285, [3] s. : faks., fot. ; 21 cm. – (Saga krzemieniecka / Wioletta Sawicka ; t. 1). – ISBN 978-83-8391-403-9
Powieść autorki z Olsztyna. Treść nie związana z regionem. Stanowi 1 tom Sagi krzemienieckiej.
[zobacz w katalogu on-line]

SOBCZAK, Antoni Krzysztof
Komisariat Straży Granicznej Szczepkowo Borowe 1928-1939 / Antoni Krzysztof Sobczak. – Działdowo : Muzeum Pogranicza w Działdowie, 2026. – 95 s. : faks., fot., mapa, portr. ; 21 cm. – Bibliogr. na s. 71-73. – Indeksy. – Streszcz. w jęz. ang. i niem. – ISBN 978-83-954536-7-0

SOŁOPA, Aneta
Forgotten promises / Aneta Sołopa. – Warszawa : WasPos, cop. 2026. – 274, [1] s. ; 21 cm. – ISBN 978-83-8290-876-3
Akcja powieści rozgrywa się na Mazurach. Autorka nie związana z regionem.
[zobacz w katalogu on-line]

STACHOWSKA, Sylwia Anna
Nie powiem Ci tego o sobie : strofy prosto z serca / Sylwia Anna Stachowska. – Działdowo : Stowarzyszenie Działdowska Kuźnia Słowa, 2026. – 108, [4] s. 21 cm. – ISBN 978-83-977989-1-5
Tomik poezji autorki urodzonej w Lidzbarku Warmińskim, obecnie mieszkanki Olsztyna i Bartąga
[zobacz w katalogu on-line]

SZCZEPKOWSKA, Elżbieta
Lidzbark słowem i pasją malowany / Elżbieta Szczepkowska. – Działdowo : Oficyna Wydawnicza. Oddział Ciechanowski Stowarzyszenia Autorów Polskich, 2026. – 213 s. : fot., il., portr. ; 31 cm. – ISBN 978-83-971352-8-4
Zawiera poezję, prozę oraz legendy i wspomnienia mieszkańców związane z Lidzbarkiem. Publikacja okolicznościowa wydana z okazji 725-lecia miasta.

TOMKIEWICZ, Ryszard
Olsztyńskie elity aparatu władzy : 1945-1950 / Ryszard Tomkiewicz. – Olsztyn : Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2026. – 315 s. : portr. ; 24 cm. – (Rozprawy i Materiały – Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego ; Nr 274). – Bibliogr., netogr. na s. [289]-299. – Indeksy. – ISBN 978-83-977019-5-3

WALA, Magdalena
Pomruk ciszy / Magdalena Wala. – Poznań ; Wrocław : Książnica, cop. 2026. – 299, [5] s. ; 21 cm. – (Między jeziorami / Magdalena Wala ; t. 4). – ISBN 978-83-271-6971-6
Akcja powieści rozgrywa się na Mazurach. Autorka nie związana z regionem.
[zobacz w katalogu on-line]

WŁODARCZYK, Nina
Uwertura / Nina Włodarczyk. – Siemianowice Śląskie ; Mikołów : Brats, 2026. – 428, [4] s. ; 20 cm. – (Zawieszeni / Nina Włodarczyk ; cz. 5). – ISBN 978-83-8293-283-6
Powieść dla młodzieży. Akcja książki rozgrywa się na Mazurach. Autorka nie związana z regionem.

WOLNY, Maja
Ciała niebieskie : powieść o Annie Schilling i Mikołaju Koperniku / Maja Wolny. – Warszawa : Marginesy, 2026. – 269, [3] s. ; 22 cm. – ISBN 978-83-68549-64-5

ZAKRZEWSKA, Elżbieta
Kiedyś było lepiej ? / Elżbieta Zakrzewska. – Działdowo : Stowarzyszenie Działdowska Kuźnia Słowa, 2026 – 98, [2] s. ; 21 cm. – (Działdowskie Zeszyty Literackie ; zeszyt 15). – ISBN 978-83-977989-2-2
Wspomnienia mieszkanki Działdowa z czasów dzieciństwa i młodości.
[zobacz w katalogu on-line]

Zielone światło słów : almanach poezji ekologicznej / [red. Elżbieta Wąsik ; zdj. Elżbieta Wąsik]. – Kętrzyn : [Elżbieta Wąsik], 2026. – 84 s. : fot. ; 21 cm. – ISBN 978-83-969039-4-5

Katolicka, Święta Warmia

Warmia była zawsze wierna Bogu i Kościołowi katolickiemu, zasługując na zaszczytne miano Świętej Warmii – tak o ziemi warmińskiej mówił papież Jan Paweł II. Przejawem tej świętości jest ponad 2,5 tys. lokalnych zabytków architektury sakralnej, miejsca kultu związane z objawieniami, relikwiami, cudownymi wizerunkami i przydrożne kapliczki. Jej świadectwem była także obecność i działalność wybitnych ludzi Kościoła: Jana Dantyszka, Marcina Kromera, Stanisława Hozjusza. Przebywały tu takie osobistości jak Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II, kardynał Stefan Wyszyński czy też prymas Józef Glemp. Śladami tych znaczących postaci i miejsc wiedzie szesnaście przystanków Świętej Warmii: Bałdy, Gietrzwałd, Olsztyn, Głotowo, Dobre Miasto, Lidzbark Warmiński, Stoczek Klasztorny, Bisztynek, Reszel, Święta Lipka, Tłokowo, Krosno, Chwalęcin, Pieniężno, Frombork i Braniewo. Kolejnych szesnaście przystanków tworzą miejsca mniej znane i oczywiste, ale równie ciekawe i atrakcyjne turystycznie. Są to leżące w okolicach Szlaku Świętej Warmii stare warmińskie miasta należące do sieci Cittaslow: Barczewo, Biskupiec, Jeziorany, Orneta i Olsztynek oraz urokliwe, malownicze wsie: Bartąg, Brąswałd, Ełdyty Wielkie, Jonkowo, Klebark Wielki, Kurki, Międzylesie, Płoskinia, Sząbruk i Świątki. I tym właśnie miejscom poświęcony jest podpowiednik turystyczny pt. Okolice Szlaku Świętej Warmii autorstwa Kazimierza Kisielewa i Wojciecha Krzysztofa Szalkiewicza. Jest to kolejne opracowanie dotyczące tego tematu, po wydanym w 2020 r. przewodniku pielgrzymkowym pt. Szlak Świętej Warmii.

Celem publikacji jest próba wydobycia Warmii z cienia Mazur, pomoc zwiedzającym w zrozumieniu tej tych terenów, natomiast jej mieszkańcom w przywróceniu pamięci o tych ziemiach. Książka przybliża Warmię w kontekście wiary, której duch przesiąka jej krajobraz, architekturę, kulturę, sztukę, gwarę i klimat tu panujący. Każde z szesnastu opisanych w nim miejsc charakteryzują najbardziej znane miejsca, postaci, zabytki, czy też zjawiska. Tak też Barczewo to Bernardyni, biskup Andrzej Batory i Feliks Nowowiejski, Brąswałd – Maria Zientara-Malewska, ksiądz Barczewski i historyczne polichromie, a np. Orneta, to miasto smoka, legend i kamieniczek z podcieniami. Opowieść o każdej miejscowości rozpoczyna się od historii związanej z jej powstaniem, nie brakuje także widocznych śladów dawnej głębokiej wiary żyjących tu ludzi, czyli przepięknych przydrożnych warmińskich kapliczek – najbardziej rozpoznawalnego elementu wiejskiego krajobrazu. Widoczną manifestacją katolickiej religijności mieszkańców Świętej Warmii są też obecne w każdej wsi i miasteczku kościoły, w których szukano religijnego oparcia w trudnych czasach. Jednym z najcenniejszych zabytków świątyń całej Świętej Warmii są witraże, które odgrywały ważną rolę estetyczną i edukacyjną. Natomiast charakterystycznym zjawiskiem i zwyczajem Warmii była dawna, rozwijana od XVII w. tradycja łosier, czyli w gwarze warmińskiej pielgrzymek ofiarnych do miejsc odpustowych bądź najbliższych kościołów.

Przewodnik cechuje staranna i dopracowana warstwa graficzna, w postaci map, rycin i fotografii najbardziej znanych zabytków, charakterystycznych symboli i jedynych w swoim rodzaju warmińskich pejzaży. Na końcu opracowania znajduje się interesujący dodatek w postaci opisów tras i szlaków pielgrzymkowych, krajoznawczych oraz związanych z pobytem na Warmii ważnych postaci historycznych: Mikołaja Kopernika, czy też Napoleona Bonaparte. Bogato ilustrowany suplement zawiera omówienie Szlaku świętego Jakuba (Camino de Santiago), Szlaku Kopernikowskiego, Szlaku Napoleońskiego, Szlaku Łyny i Warmińskiej Łynostrady, Gościńca Niborskiego, Szlaku Węgierskie ślady na Warmii oraz Szlaku Zamków Gotyckich. Warmia przez ponad trzy stulecia była odrębnym, silnym ośrodkiem kultury, nauki, wiary katolickiej, opierając się naciskom germanizacyjnym, stała się także z czasem silną ostoją polskości. Warto tę krainę i jej historię wydobyć z cienia niepamięci.

Małgorzata